Aktualności
2022 r.
26 sierpnia, odbyło się spotkanie poświęcone omówieniu postulatów zmian w ustawie o Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, przedstawionych przez środowisko adwokatów i radców prawnych odbyło się 26 sierpnia online. Spotkanie zostało zorganizowane przez ministerstwo sprawiedliwości wyłącznie dla przedstawicieli adwokatury i radców prawnych. Nie uczestniczyli w nim ani przedstawiciele powiatów, ani organizacji pozarządowych działających w ramach NPP.
Jako przedstawiciele NRA udział wzięli adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA i adw. Aleksander Krysztofowicz, przedstawiciel NRA w Radzie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej.
Omówiono postulaty zmian w ustawie o NPP przedstawione przez środowisko adwokatów i radców prawnych. Pomimo podejmowanego tematu dotyczącego postulatu organizacji pozarządowych w sprawie przejęcia obsługi wszystkich punktów NPP przez organizacje pozarządowe z wyłączeniem samorządów zawodowych radców prawnych i adwokatów, nie udało się przeprowadzić dyskusji w tym zakresie. Przedstawiciele ministerstwa sprawiedliwości wyjaśnili, że tak daleko idący zakres zmian nie jest obecnie przedmiotem ich rozważań, a dyskusja w ramach konsultacji społecznych powinna się odbyć na forum Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. W ocenie adw. Doroty Kulińskiej konstruktywna i przyjazna atmosfera spotkania nie może zmniejszyć aktywności środowiska adwokatów i radców prawnych w poszukiwaniu rozwiązań, które zapobiegły by powierzeniu bezpośredniej organizacji świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej wyłącznie organizacjom pozarządowym, z wyłączeniem samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych. Kluczowy wydaje się przebieg dyskusji podczas posiedzenia Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, które wyznaczono na 6 września br.
2 sierpnia, Senackie Komisje: Praw Człowieka, Praworządności i Petycji oraz Ustawodawcza Senatu RP opowiedziały się za odrzuceniem nowelizacji Kodeksu karnego w kształcie przyjętym przez Sejm 7 lipca br. W pracach w senackich komisji czynny udział brali przedstawiciele Adwokatury – adw. Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej oraz adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, a także adwokaci pracujący w zespołach eksperckich. Naczelna Rada Adwokacka przedstawiła negatywną opinię do nowelizacji KK i i zgłosiła postulat odrzucenia ustawy w całości. (czytaj więcej)
19 lipca, Nowelizacja Kodeksu karnego, uchwalona przez Sejm 7 lipca br., była przedmiotem prac połączonych senackich Komisji: Ustawodawczej oraz Praw Człowieka, Praworządności i Petycji 19 lipca.
W opiniowaniu zmian w KK zaangażowani byli licznie adwokaci.
Głos zabrała także adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, przedstawiając stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej.
Prace połączonych komisji senackich nad nowelizacją Kodeksu karnego – wobec przeważających negatywnych opinii - będą kontynuowane 2 sierpnia.
Posiedzenie połączonych senackich komisji: Komisji Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, którego przedmiotem było rozpatrzenie uchwalonej przez Sejm 7 lipca nowelizacji Kodeksu Karnego, odbyło się 19 lipca.
W posiedzeniu uczestniczyła i przedstawiła stanowisko Naczelnej Rady Adwokackiej dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, adw. Dorota Kulińska.
W trakcie posiedzenia opinie dotyczące zmian przedstawili także przedstawiciele ekspertów, powołanych przez obie komisje senackie, w tym licznie reprezentowani adwokaci. Przeważały negatywne oceny uchwalonych przez Sejm zmian, które przekazywali: adwokat prof. Jacek Giezek, reprezentujący zespół, w którym współautorami opinii byli adw. dr Dagmara Gruszecka oraz adw. dr Konrad Lipiński; adw. prof. dr hab. Piotr Kardas oraz adw. dr Tomasz Snarski. Współautorem opinii zaprezentowanej przez dr hab. Mikołaja Małeckiego był m.in. adw. dr hab. Szymon Tarapata.
W imieniu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowisko przedstawił adw. dr Michał Hara, a w imieniu Fundacji Helsińskiej głos zabrał m.in adwokat Marcin Wolny.
Dzięki tak licznej reprezentacji ekspertów-adwokatów, głos Adwokatury był szczególnie wyraźny.
Pozytywne oceny przekazali przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości.
Wobec przeważającej ilości negatywnych dla uchwalonej ustawy ocen, senatorowie postanowili gruntownie przeanalizować zgłoszone uwagi i zastrzeżenia, a posiedzenie połączonych komisji zostało przerwane do dnia 2 sierpnia br.
5 lipca 2022, Sejmowa komisja ds. petycji postanowiła wystąpić do Sejmu z inicjatywą ustawodawczą dotyczącą petycji i propozycji zmian przedstawionych przez Naczelną Radę Adwokacką w zakresie rozszerzenia kręgu podmiotów uprawnionych do wykonywania praw zmarłego pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i oskarżyciela prywatnego. Zdaniem NRA prawa te powinny przysługiwać również spadkobiercy zmarłego.
Petycję i propozycję zmian przygotowała adw. Karolina Wrąbel z Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji stanowisko NRA przedstawiła adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Komisja postanowiła wystąpić do Sejmu z inicjatywą ustawodawczą w tej sprawie.
Inicjatywa obejmuje zmiany w kodeksie postępowania karnego. NRA postuluje o nadanie art. 52 następującego brzmienia:
§ 1: W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe, osoby pozostające na jego utrzymaniu lub spadkobiercy, a w przypadku ich braku lub nieujawnienia — prokurator, działając z urzędu.
§ 2: W przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych dla pokrzywdzonego, osobach pozostających na jego utrzymaniu lub osobach z kręgu spadkobierców, poucza o przysługujących uprawnieniach co najmniej jedną z nich.
Zmieniony miałby być też art. 58 § 1 k.p.k. dotyczący oskarżyciela posiłkowego i art. 61 § 1 - oskarżyciela prywatnego - poprzez rozszerzenie katalogu osób, które mogą przystąpić do postępowania, lub w drugim przypadku, wstąpić w prawa oskarżyciela prywatnego, o spadkobierców.
NRA proponuje też nadać nowe brzmienie art. 542 § 2 kpk dotyczącemu prawa zmarłego skazanego, poprzez poszerzenie kręgu podmiotów legitymowanych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o osobę pozostającą na utrzymaniu oraz spadkobiercę pokrzywdzonego.
14 czerwca 2022, Studenckie Koło Naukowe FORUM Kozminski Law Students Association, afiliowane przy Prawniczym Interdyscyplinarnym Centrum Badawczym działającym w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, zorganizowało warsztaty legislacyjne dla studentów prawa. Patronat nad wydarzeniem objęła Naczelna Rada Adwokacka.
W trakcie warsztatów uczestnicy mogli zapoznać się ze specyfiką działania Rządowego Centrum Legislacji – którego Prezes dr hab. Krzysztof Szczucki objął warsztaty Patronatem Honorowym. Partnerem Strategicznym wydarzenia została Fundacja Instytut Rzeczypospolitej im. Pawła Włodkowica.
Wykłady poprowadzili:
Pan Arkadiusz Goławski, dyrektor Departamentu Prawa Ustrojowego i Edukacji RCL, podzielił się z uczestnikami swoimi doświadczeniami związanymi z pracą w Rządowym Centrum Legislacji.
Następnie dr Adam Zieliński, dyrektor Departamentu Prawa Rolnego i Środowiska RCL, poprowadził zajęcia dotyczące tworzenia specustaw i ich miejsca w polskim porządku prawnym.
Kolejny prelegent – dr Piotr Kędziora, dyrektor Biura Legislacyjnego Sejmu RP – przedstawił proces legislacyjny na etapie prac w Sejmie i Senacie RP.
Na koniec prof. ALK dr hab. Aleksander Maziarz, Prorektor ds. dydaktycznych oraz członek Rady Programowej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej, poprowadził warsztaty, podczas których uczestnicy mogli w praktyce wykorzystać wcześniej zdobyte umiejętności.
14 czerwca 2022, sędzia Wojciech Łukowski, zastępca Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego, odpowiedział na pismo adw. Doroty Kulińskiej, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA z 9 lutego br., a dotyczące problemów z zakładką "Moje doręczenia na Portalu Informacyjnym sądów powszechnych". Adw. Kulińska zwróciła w piśmie uwagę, w związku z kierowanymi do NRA sygnałami od adwokatów z całej Polski o tym, że nadal w niektórych sądach dochodzi do wykorzystania przez sądy zakładki: „Dokumenty” w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych, jako drogi uruchamiającej procedurę doręczenia pisma w postępowaniu cywilnym. Dlatego w imieniu Instytutu zwróciła się do sędziego Wojciecha Łukowskiego, z pismem o jednoznaczną interpretację i informację dla wszystkich sądów i sędziów, która precyzuje stanowisko, że skuteczne, w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego, a więc rozpoczynające bieg terminów procesowych przy doręczeniach z wykorzystaniem Portalu Informacyjnego, jest jedynie zamieszczenie pisma w tym Portalu, w zakładce „Moje Doręczenia”. W odpowiedzi sędzia Łukowski napisał, że: z uwagi na doniosłe w skutkach znaczenie stosowania jednolitej praktyki przez sądy w skali całego kraju, pismem z 15 lutego 2022 r. Pani Minister Katarzyna Frydrych skierowała do sądów przypomnienie o prawidłowym sposobie realizowania doręczeń elektronicznych na podstawie art. 15zzs9 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095). Zgodnie z zaleceniem sądy powinny posługiwać się zakładką „Moje doręczenia”, jako narzędziem służącym do doręczania pism sądowych. Sądom zostały przekazane odpowiednie instrukcje obsługi nowej funkcjonalności, a także zwrócono im uwagę na fakt, iż moduł doręczeniowy został wytworzony w celu eliminacji wątpliwości pełnomocników co do daty doręczenia pism sądowych. Stąd też, na dzień formułowania niniejszej odpowiedzi, podjęte zostały już kroki, których celem było wyeliminowanie tej sytuacji.
(czytaj odpowiedź Zastępcy Koordynatora Krajowego ds. informatyzacji sądownictwa powszechnego)
13 czerwca 2022 r. - adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych wzięła udział w debacie „Czy samorządność zawodowa w Polsce jest zagrożona?” w Sejmie. Zaproszenie na to wydarzenie wystosowali przewodniczący Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska Borysa Budki oraz przewodniczący Sejmowej Komisji Ustawodawczej Arkadiusz Myrcha. Debata została zorganizowana w kontekscie wniosku grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 6/22) o zbadanie konstytucyjności przepisów ustaw - Prawo o adwokaturze i o radcach prawnych, dotyczących przynależności do izby adwokackiej lub izby radców prawnych na podstawie kryterium miejsca położenia siedziby zawodowej lub miejsca zamieszkania.
Podczas debaty adw. Dorota Kulińska zaprezentowałam stanowisko NRA odnośnie rzeczonego wniosku.
9 czerwca - Senat przyjął projekt nowelizacji, który zakłada urealnienie stawek dla adwokatów i radców prawnych z urzędu. Według projektu stawki za takie usługi mają być w praktyce nie niższe niż stawki dla pełnomocników z wyboru. Projekt jest senacką inicjatywą legislacyjną, teraz trafi do prac w Sejmie RP. W posiedzeniu Senatu uczestniczył adwokat Rafał Chrzanowski, czonek Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa administracyjnego ILiPP.
Inicjatywa senacka jest odpowiedzią na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. Trybunał uznał za niekonstytucyjny przepis ministerialnego rozporządzenia stanowiący, że opłatę będącą elementem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które ponosi Skarb Państwa, ustala się w wysokości co najmniej połowy opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach rozporządzenia określających stawki maksymalne, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W uzasadnieniu senackiego projektu zaznaczono, że tamte postanowienia rozporządzenia „skutkowały gorszym traktowaniem adwokatów, podejmujących się prowadzenia określonych spraw z urzędu w zakresie należnego im wynagrodzenia, aniżeli adwokatów reprezentujących swoich klientów na podstawie zawartej z nimi umowy”.
Według proponowanej przez Senat nowelizacji minister sprawiedliwości w rozporządzeniu powinien określić wysokość opłat przysługujących adwokatom oraz radcom prawnym z urzędu na poziomie nie niższym niż wysokość stawek, jakie mogą być zasądzanie na rzecz pełnomocników, którzy podjęli się zastępstwa procesowego na podstawie umowy z klientem. Wysokość opłat miałaby być konsultowana z Naczelną Radą Adwokacką i Krajowa Radą Radców Prawnych.
Za projektem zmian w przepisach Prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych głosowało 51 senatorów, przeciw było 43, a 2 wstrzymało się od głosu.
9 czerwca, na 56. posiedzeniu Sejmu przyjęta została ustawa o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zmiany obejmują możliwość poszerzenia, na wniosek adresata, form doręczania pism w postępowaniach przed sądami administracyjnymi, także w wykorzystaniem skrzynki pocztowej. Uchwalona zmiana zainicjowana została petycją indywidualną adwokata dr. Karola Pachnika, który swoją petycję skierował do Senatu RP. Ustawę przekazano do podpisu Prezydenta.
Autorowi petycji – gratulujemy
Naczelna Rada Adwokacka oraz Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zapraszają na konferencję W labiryncie pomocy prawnej „z urzędu” - czas na poważne zmiany, która odbędzie się 10 czerwca br. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Konferencja odbędzie się w formie hybrydowej – stacjonarnie i online.
24 kwietnia, Zainicjowana przez Naczelną Radę Adwokacką, ważna dla adwokatów zmiana dotycząca dostarczania przesyłek rejestrowanych, została podjęta przez sejmową Komisję ds. Petycji. Komisja zadecydowała o wniesieniu projektu nowelizacji ustawy Prawo pocztowe zgodnie z postulatami NRA.
Postulaty zmian znalazły się w petycji złożonej przez adw. Przemysława Rosatiego, prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, 23 września 2021 r. Obejmują dodanie w art. 37 ust. 4a Prawa pocztowego punktu 4, mówiącego, że doręczenie korespondencji rejestrowanej adwokatom i radcom prawnym nie mogłoby być realizowane poprzez pozostawienie jej w oddawczej skrzynce pocztowej, bez wyraźnej dyspozycji adresata.
Spod regulacji art. 37 ust. 4 Prawa pocztowego wyłączone są już: sądy, trybunały, prokuratura i inne organy ścigania oraz komornicy sądowi. NRA postuluje wyłączenie także adwokatów i radców prawnych.
To bardzo ważna zmiana, ponieważ obecne przepisy – zmienione ustawą Covidową – nie gwarantują skutecznego dostarczenia pism oraz zagrażają ochronie tajemnicy adwokackiej.
Decyzję o wniesieniu petycji w tej sprawie Naczelna Rada Adwokacka podjęła uchwałą z 11 września 2021 r.
W pracach sejmowej Komisji ds. Petycji z ramienia NRA brała udział adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych.
Komisja, po dyskusji z udziałem przedstawiciela NRA, przychyliła się do postulatu zawartego w petycji Naczelnej Rady Adwokackiej i postanowiła podjąć inicjatywę ustawodawczą w zakresie nowelizacji ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe z uwzględnieniem zaproponowanych rozwiązań.
22 kwietnia, Organizacje zrzeszające przedsiębiorców są zaniepokojone zapisami w projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (UC69). W ich ocenie w obecnym brzmieniu projekt ustawy stwarza ryzyko ograniczenia prawa przedsiębiorców do zrzeszania się, reprezentacji i udziału w procesie legislacyjnym. Wspólne stanowisko w tej sprawie poparła Naczelna Rada Adwokacka. (czytaj więcej o stanowisku)
21 kwietnia 2022 r. Propozycje Naczelnej Rady Adwokackiej stanowią podstawę w pracach nad nowym modelem systemu nieodpłatnej pomocy prawnej w Ministerstwie Sprawiedliwości. Opinia NRA została przesłana 31 marca br. Zawiera ona 12 propozycji zmian, które są podsumowaniem odpowiedzi adwokatów na ankietę rozesłaną przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych w lutym br.
Michał Sopiński, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Funduszy Europejskich Ministerstwa Sprawiedliwości, przesłał do NRA podziękowania za przekazane uwagi i propozycje zmian legislacyjnych dotyczących systemu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Zaznaczył, że zaangażowanie i wkład Adwokatury w rozwój systemu ma realny wpływ na usprawnienie świadczonych usług pomocowych, zwiększenie dostępu do nich, a także podniesienie świadomości społeczeństwa na temat rodzajów i zakresu pomocy udzielanej w ramach nieodpłatnej pomocy.
Obecnie trwają prace nad usystematyzowaniem oraz analizą propozycji NRA. Zgłoszone potrzeby i oczekiwania w zakresie nowego modelu systemu nieodpłatnej pomocy są dla nas bardzo przydatne – napisał Michał Sopiński.
Uwagi i propozycje Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczące niezbędnych - w ocenie Adwokatury - zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP) i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim (NPO) opracował adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej ILiPP. W imieniu NRA przekazała je do Ministerstwa Sprawiedliwości adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA 31 marca br.
20 kwietnia 2022 r. adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych przy NRA, wzięła udział w posiedzeniu Komisji Człowieka, Praworządności i Petycji Senatu RP. Podczas posiedzenia rozpatrywano petycje Naczelnej Rady Adwokackiej z 12 maja 2021 r. (P10-47/21) dotyczącą zmiany Kodeksu postępowania karnego poprzez dodanie w art. 245 nowego paragrafu 4 i 5 w celu zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania.
Adw. Kulińska, reprezentując NRA, ponownie przedstawiła najistotniejsze argumenty przemawiające za kontynuowaniem prac nad petycją i wnioskowała o przyjęcie petycji do dalszych prac legislacyjnych. Przedstawiciel Biura Legislacyjnego Senatu przedstawił m.in. opinię sporządzoną przez eksperta Senatu, dr. Piotra Kładocznego z Uniwersytetu Warszawskiego (o opinię wnioskowała Komisja po posiedzeniu w dniu 10 stycznia 2022r.). Opinia ta w pełni podziela stanowisko NRA, a nawet je rozszerza.
Przed podjęciem dalszych decyzji, Komisja postanowiła zwrócić się do Ministerstwa Sprawiedliwości o opinię dotyczącą propozycji zawartych w projekcie zmian przedstawionym przez NRA.
6 kwietnia, adw. Arkadiusz Slisz, członek Zespołu ds. prac parlamentarnych wziął udział w posiedzeniu senackiej Komisji Ustawodawczej. W porządku posiedzenia znalazły się: rozpatrzenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (sygn. akt SK 66/19) dotyczącego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz ozpatrzenie postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 października 2021 r. (sygn. akt S 2/21) dotyczącego ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
5 kwietnia, adw. Dariusz Goliński, przewodniczący Zespołu ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa administracyjnego, wziął udział we wspólnym posiedzeniu senackich Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Podczas posiedzenia rozpatrywano m.in. projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz ustawy – Prawo o adwokaturze (druk senacki nr 636). Mec. Goliński wziął udział w dyskusji, po której pozytywnie zaopiniowano projekt i skierowano go do dalszego procedowania.
31 marca 2022, Uwagi dotyczące niezbędnych - w ocenie Adwokatury - zmian w systemie nieodpłatnej pomocy prawnej (NPP) i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim (NPO) przekazała do Ministerstwa Sprawiedliwości, w imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA. Propozycje Adwokatury mają usprawnić świadczenie usług pomocowych poprzez zapewnienie dostępu do systemu tym obywatelom, którzy rzeczywiście z systemu powinni korzystać.
Proponowane zmiany mają także zapewnić właściwy standard i poziom pomocy prawnej świadczonej w ramach NPP.
Opinia zawiera 12 proponowanych zmian, które są podsumowaniem odpowiedzi adwokatów na ankietę rozesłaną przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych w lutym br.
1. Zniesienie w karcie pomocy obowiązku opisywania problemu klienta i opisu udzielonej porady.
2. Progi dochodowe w informacjach statystycznych zawartych w karcie pomocy.
3. Wprowadzenie do oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej rygoru odpowiedzialności karnej z art. 233 paragraf 6 kk (rozwiązanie tymczasowe - mała reforma).
4. Zaangażowanie organów administracji w proces przyznawania prawa do korzystania z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i obywatelskiej (duża reforma).
5. Udzielanie porad osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową w miejscu ich zamieszkania (art. 8 ust. 8 ustawy) dopiero po zrealizowaniu porady telefonicznej.
6. Zwrot kosztów dojazdu na wizytę domową udzielaną osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową w miejscu ich zamieszkania (art. 8 ust. 8 ustawy).
7. Zwolnienie z obowiązku udziału w kursie doszkalającym doradców obywatelskich będących jednocześnie adwokatami lub radcami prawnymi (art. 11 a ust. 2 ustawy).
8. Wykreślenie z ustawy zapisu o możliwości nieodpłatnego wydłużenia świadczenia pomocy prawnej do pięciu godzin i propozycja waloryzacji stawek wynagrodzenia w NPP i NPO.
9. Obowiązek wskazywania w karcie pomocy właściwej dla nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, czy dana porada była poradą obywatelską czy poradą prawną.
10. Zróżnicowanie wysokości wynagrodzenia w punktach NPP i NPO.
11. Wyeliminowanie z systemu nieodpłatnej pomocy prawnej beneficjentów w postaci przedsiębiorców.
12. Neutralność lokalizacji punktów NPP i NPO.
(czytaj stanowisko NRA)
Ankieta Instytutu została rozesłana 18 lutego br. Była skierowana do adwokatów, ale także do dziekanów okręgowych rad adwokackich. W stanowisku NRA zostały uwzględnione nadesłane w odpowiedzi na ankietę uwagi.
Adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, dziękuje za wszystkie nadesłane za pośrednictwem formularza kontaktowego - Instytut Interwencje – oraz w pismach dziekanów okręgowych rad adwokackich uwagi. Informacje o dalszych pracach będą na bieżąco publikowane.
28 marca 2022. Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej zwraca się do adwokatek i adwokatów z prośbą o nadsyłanie uwag dotyczących aplikacji używanych obecnie przez sądy przy organizowaniu rozpraw zdalnych. Opinie zbieranie będą za pośrednictwem formularza kontaktowego Instytutu.
Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad wprowadzeniem na stałe instytucji rozprawy zdalnej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Samo rozwiązanie wydaje się nieuniknione i właściwie wykorzystywane spowodowałoby w wielu przypadkach usprawnienie postępowania zarówno dla stron, sądu, jak i pełnomocników.
W odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Sprawiedliwości, Naczelna Rada Adwokacka przedstawiła stanowisko, z którego treścią można zapoznać się pod linkiem (przejdź do stanowiska)
Ministerstwo Sprawiedliwości wystosowało również prośbę o uwagi dotyczące aplikacji używanych obecnie przez sądy przy organizowaniu rozpraw zdalnych, w kontekście wytwarzanych przez nie problemów w komunikowaniu się stron i ich pełnomocników z sądem oraz w zakresie dotyczącym spostrzeżeń co do bezpieczeństwa danych osobowych przesyłanych za ich pośrednictwem.
Stąd uprzejma prośba Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA do środowiska adwokackiego o przekazywanie uwag i doświadczeń na adres skrzynki kontaktowej Instytutu:
(przejdź do skrzynki kontaktowej)
Wnioski z przekazanych przez Państwa uwag, zebrane w jednym wystąpieniu, będą udostępnione Ministerstwu Sprawiedliwości do wykorzystania przy konstruowaniu nowych rozwiązań.
Szczególnie cenne będą uwagi Państwa uwzględniające aplikacje stosowane w różnych miejscach kraju, w celu ewentualnego ustalenia, która z tych aplikacji działa najsprawniej i mogłaby być sugerowana jako baza do przyjęcia jednolitego systemu dla wszystkich sądów powszechnych w Polsce.
adw. Dorota Kulińska
dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA
Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wspiera projekt FACILE - kontynuację projektu CrossJustice - Uniwersytetu Wrocławskiego. Projekt będzie koncentrował się na postępowaniach transgranicznych i stopniu implementacji przepisów unijnych na gruncie krajowym, w odniesieniu do prawa unijnego obejmującego ENA, Europejskiego Nakazu Dochodzeniowego oraz Rozporządzenia 1805/2018 (nakazy zabezpieczenia i konfiskaty). Projekt będzie obejmował ocenę stopnia implementacji oraz utworzenie platformy informatycznej pozwalającej na uzyskanie informacji co do analogicznych przepisów w krajach objętych projektem oraz ich powiązania z obowiązującym orzecznictwem ułatwiającym korzystanie z dorobku państwa obcego przy mających coraz częściej miejsce postępowaniach transgranicznych. Udział Naczelnej Rady Adwokackiej miałby polegać na propagowaniu wśród adwokatów informacji o szkoleniach.
Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA wspiera udział Uniwersytetu Wrocławskiego w projekcie e-Justice. Program finansowany jest przez Komisję Europejską, a adresatami programu są korporacje prawnicze w państwach członkowskich UE. Uruchomienie programu planowane jest na styczeń 2023, czas trwania to 24 miesiące. Polega on na prowadzeniu programu e-learningowego nt. stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w zakresie prawa cywilnego i handlowego. Udział Naczelnej Rady Adwokackiej polega na upowszechnianiu wiedzy o projekcie i informowanie o szkoleniach.
10 marca odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji do spraw Petycji, na którym rozpatrywana była petycja NRA, obejmująca postulat zmiany ustawy Prawo Pocztowe, poprzez dodanie w art. 37 ust. 4a punktu 4, w ramach którego doręczenie korespondencji rejestrowanej adwokatom i radcom prawnym nie mogłoby być realizowane poprzez pozostawienie jej w oddawczej skrzynce pocztowej, bez wyraźnej dyspozycji adresata.
Zmiana uwzględniałaby wyłączenie spod regulacji art. 37 ust. 4 Prawa pocztowego – obok sądów, trybunałów, prokuratury i innych organów ścigania oraz komorników sądowych – także właśnie adwokatów i radców prawnych.
W imieniu NRA głos ws. petycji zabrała adwokat Dorota Kulińska – dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych. Komisja postanowiła podjąć inicjatywę ustawodawczą.
Przedmiotem posiedzenia w dniu 10 marca była też petycja osoby fizycznej, postulująca o ustanowienie uniwersyteckiej prawniczej aplikacji adwokackiej. W tym zakresie adwokat Dorota Kulińska przedstawiła stanowisko NRA dotyczące możliwości wprowadzenia takiego trybu aplikacji adwokackiej.
Komisja skierowała dezyderat do Ministra Sprawiedliwości o stanowisko w sprawie zagadnień objętych petycją, z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie: czy możliwe jest wprowadzenie systemu stypendialnego dla aplikantów osiągających najlepsze wyniki na egzaminie wstępnym i w trakcie aplikacji.
10 marca, adw. dr Mariusz Hassa, przewodniczący Zespołu ds. reformy zasad świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA, wziął udział - z upoważnienia prezesa NRA - w posiedzeniu Rady Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.
3 marca, adwokat Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP wzięła udział w posiedzeniu senackiej Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Przedmiotem posiedzenia było między innymi rozpatrzenie petycji w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany art. 87 ustawy z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego, w zakresie umożliwienia osobom ubogim wyboru pełnomocnika z urzędu. (P10-87/21). Odnosząc się do przedmiotu petycji adw. Dorota Kulińska pozytywnie oceniła proponowane rozwiązanie, w kontekście zapewnienia uczestnikom postępowania karnego możliwości rzetelnej realizacji prawa do obrony i do udziału w postępowaniu pozostałych jego stron oraz zapewnienia wysokiego standardu świadczonej pomocy prawnej dla tych osób, wskazując jednocześnie na konieczność dopracowania proponowanych zmian w aspekcie doprecyzowania proponowanej regulacji. Komisja, pomimo zgłoszonego wniosku o zaniechanie prac nad petycją, podjęła decyzję o kontynuacji tych prac i postanowiła zwrócić się o opinię odnośnie zagadnień objętych petycją do Ministerstwa Sprawiedliwości i do Naczelnej Rady Adwokackiej.
2 marca, adw. Maciej Obrębski wziął udział z ramienia Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych w posiedzeniu połączonych komisji senackich (ustawodawczej, środowiska, klimatu) ws. projektu nowelizacji ustawy o lasach.
Nowelizacja ta stanowi wykonanie zapisów Konwencji z Aarhus. Polska jest obecnie w sporze z Komisją Europejską co do tego, czy ww. konwencja nakłada obowiązek zapewnienia organizacjom ekologicznym prawa zaskarżania zatwierdzeń planów urządzenia lasów. Sprawa jest obecnie na etapie postępowania przed TSUE.
W trakcie dyskusji głos zabrali wiceminister środowska Edward Siarka, senatorowie Kocha, Piecha, Czerwiński, Gawłowski.
W swoim wystąpieniu adw. Obrębski poparł stanowisko RPO co do zapewnienia legitymacji czynnej w zakresie wniesienia skargi do WSA wszystkim podmiotom, w tym organizacjom ekologicznym oraz nadania zatwierdzeniu formy decyzji administracyjnej. Zgłosił uwagę co do błędnej redakcji przepisu przejściowego, który w obecnym brzmieniu umożliwiałby po wejściu ustawy zaskarżenie do WSA także wszystkich zatwierdzeń wydanych w przeszłości – bez jakiegokolwiek limitu czasowego. W głosowaniu wiekszością 26:12 ustawa została skierowana do dalszych prac.
18 lutego, Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zaprasza do wypełnienia ankiety dotyczącej systemu nieodpłatnej pomocy prawnej (przejdź do strony z ankietą)
16 lutego, adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, poprowadziła spotkanie Zespołu „Wymiar Sprawiedliwości – Adwokatura dla przyszłości” . W spotkaniu wziął udział adw. Przemysław Rosati, prezes NRA.
15 lutego 2022, Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji rozpatrywała 15 lutego petycję Naczelnej Rady Adwokackiej z inicjatywą zmiany w kodeksie postępowania karnego dotyczącą przeszukań pomieszczeń należących do adwokata. Petycję złożył adw. Przemysław Rosati w styczniu 2021 r. Prace senackiej komisji dały oczekiwany przez środowisko adwokackie efekt.
Podczas posiedzenia senackiej Komisji 15 lutego 2022 r. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Petycja (P10-14/21) w sprawie nowelizacji ustawy z 6 czerwca 1997 roku Kodeks postępowania karnego zawiera propozycję zmiany art. 222 i art. 276 KPK. Chodzi o:
-wprowadzenie obowiązku zawiadamiania Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w przypadku przeszukania pomieszczenia należącego do adwokata lub pozostającego w jego posiadaniu,
-dopuszczenie do udziału w tej czynności osoby wskazanej przez Dziekana
- możliwość zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu zawodu wobec oskarżonego będącego adwokatem, jeżeli czyn będący przedmiotem zarzutu ma związek z wykonywaniem zawodu adwokata, tylko na podstawie decyzji sądu, na czas określony, nie dłuższy niż 3 miesiące z możliwością przedłużenia i ze wskazaniem szczegółowej procedury zastosowania takiego środka i trybu odwoławczego.
Po dyskusji, w której głos zabierała adw. Kulińska, senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji zdecydowała o podjęciu prac ustawodawczych w tym zakresie i o przekazaniu projektu zmian ustawy Marszałkowi Senatu w celu złożenia w Sejmie jako inicjatywy senackiej.
15 lutego 2022, Ważne dla pełnomocników zmiany w orzekaniu o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu będą przedmiotem senackiego projektu zmian w kodeksie postępowania karnego i kodeksie postępowania cywilnego. Zdecydowała o tym senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, która obradowała 15 lutego br. nad petycją NRA, złożoną w styczniu 2021 r. przez adw. Przemysława Rosatiego.
Podczas posiedzenia 15 lutego 2022 r. Naczelną Radę Adwokacką reprezentowała adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Petycja (P10-15/21) postuluje zmiany w zakresie orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu polegające na tym, że sąd:
- orzekałby o tych kosztach w odrębnym postanowieniu, wydawanych w po wydaniu orzeczenia kończącego sprawę w danej instancji, co pozwoli na wypłacanie zasadzonych kosztów po zakończeniu postępowania w każdej instancji, a w przypadku wygaśnięcia pełnomocnictwa w trakcie postępowania z przyczyn określonych w petycji, po podjęciu przez sąd decyzji w terminie 14 dni od złożenia wniosku;
A w zakresie regulacji zawartych w KPC NRA postuluje, żeby
- koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w każdym przypadku ponosił Skarb Państwa , dochodząc potem w sprawach wygranych przez pełnomocnika tych kosztów od strony przeciwnej bez angażowania pełnomocnika z urzędu, odmiennie niż w obecnym stanie prawnym.
Senacka Komisja, po intensywnej wymianie zdań, podjęła decyzję o podjęciu prac na senackim projektem nowelizacji kpk i kpc stosunkiem głosów 12 „ za” do 4 „ wstrzymujących się”, bez głosów przeciwnych, pomimo negatywnej opinii Ministerstwa Sprawiedliwości i jego zdecydowanej opozycji wobec propozycji Naczelnej Rady Adwokackiej.
15 lutego odbyło się spotkanie Zespołu ds. reformy świadczenia pomocy prawnej z urzędu i systemu stawek wynagrodzeń z urzędu. Zespół działa w ramach Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
W trakcie spotkania omówiono wyniki dotychczasowych prac Zespołu. Adw. Dorota Kulińska, dyrektor ILiPP, przedstawiła informacje o aktywnościach związanych z problematyką świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu, które były przedmiotem działań ILiPP i NRA w ostatnim czasie.
Adw. Magdalena Grabarczyk, przewodnicząca Zespołu i adw. Patrycja Nieszporek przedstawiały sporządzoną dla wewnętrznych potrzeb prac Zespołu opinię identyfikującą najistotniejsze zagadnienia wymagające przedyskutowania w środowisku adwokackim, które wyznaczyłyby kierunek forsowanych w pracach legislacyjnych zmian. Przyjęto plan działań Zespołu na najbliższy czas.
Podsumowując dotychczas prowadzone prace, członkowie Zespołu stwierdzili, że po zakończeniu trwających jeszcze działań, zmierzających do zgromadzenia jak największej ilości danych statystycznych dotyczących spraw prowadzonych z urzędu, ILiPP rozpocznie szerokie konsultacje wśród adwokatów, dotyczące preferowanych kierunków zmian zasad świadczenia tego typu pomocy prawnej.
Dostrzeżono też konieczność prowadzenia akcji informacyjnej, wskazującej na możliwości dochodzenia wypłaty wynagrodzeń za świadczoną pomoc z urzędu i konieczność prowadzenia w tym zakresie także szerokiej akcji informacyjnej w środowiskach sędziowskich.
Identyfikacja części problemów w tym zakresie, praktycznie w takiej samej proporcji dotyczy zarówno niedostosowania regulacji prawnych do wymogów rzeczywistości, jak i braku -, w znacznej ilości przypadków - aktywności i zaangażowania tych organów orzekających, w których gestii pozostają jednostkowe decyzje o przyznawaniu adwokatom i radcom prawnym wynagrodzenia za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z urzędu.
10 lutego odbyło się posiedzenie połączonych Komisji Senackich: Komisji Ustawodawczej,Komisji Budżetu i Komisji Praw Człowieka, przedmiotem którego było pierwsze czytanie projektu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Bourze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( druk senacki nr 608).
W posiedzeniu jako przedstawiciel NRA uczestniczyła Pani Mecenas Magdalena Fertak, która była współinicjatorem pomysłów zmian objętych projektem. Inicjatywa w sposób rzeczywisty poprawia sytuację osób poszkodowanych w wyniku działań osób trzecich, które doznały uszczerbku na zdrowiu fizycznym, czy psychicznym lub doznały rozstroju zdrowia. Projekt przyjęto praktycznie jednomyślnie, przy jednym głosie wstrzymującym się. Po posiedzeniu Pani Mecenas Magadalena Fertak uczestniczyła w konferencji prasowej organizowanej przez Marszałka Senatu Krzysztofa Kwiatkowskiego, przedstawiając argumenty, które uzasadniają konieczność zapewnienia pokrzywdzonym, rzeczywistej ochrony prawnej i ekonomicznej o której mowa w procedowany projekcie. Zgodnie z procedurą projekt skierowano do drugiego czytania.
Aktywność Pani Mecenas to istotne potwierdzenie zaangażowania adwokatury w ochronę najsłabszych, wymagających szczególnej opieki, obywateli. Dziękujemy!
9 lutego 2022 - W związku z kierowanymi do NRA sygnałami od adwokatów z całej Polski o tym, że nadal w niektórych sądach dochodzi do wykorzystania przez sądy zakładki: „Dokumenty” w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych, jako drogi uruchamiającej procedurę doręczenia pisma w postępowaniu cywilnym, Instytut zwrócił się do sędziego Wojciecha Łukowskiego, zastępcy koordynatora krajowego ds. koordynacji wdrożeń systemów informacyjnych w sądach powszechnych, z pismem o jednoznaczną interpretację i informację dla wszystkich sądów i sędziów, która precyzuje stanowisko, że skuteczne, w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego, a więc rozpoczynające bieg terminów procesowych przy doręczeniach z wykorzystaniem Portalu Informacyjnego, jest jedynie zamieszczenie pisma w tym Portalu, w zakładce „Moje Doręczenia”. (czytaj pismo Instytutu do zastępcy koordynatora krajowego ds. koordynacji wdrożeń systemów informacyjnych w sądach powszechnych)
Osoby poszkodowane w wypadkach drogowych, starające się o rentę lub odszkodowanie, mają mieć zapewnioną pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika – adwokata lub radcy prawnego. Wynika tak z ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 stycznia 2022 r. W pracach legislacyjnych nad przedmiotowym rozwiązaniem aktywny udział wzięła Naczelna Rada Adwokacka za pośrednictwem Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA.
Z ramienia Instytutu w pracach legislacyjnych w Parlamencie uczestniczyła adw. Magdalena Fertak, istotnie przyczyniając się do wprowadzenia nowej regulacji.
Jeszcze w październiku 2021 r. przygotowała - w ramach prac ILiPP - opinię prawną do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Pani Mecenas reprezentowała także Naczelną Radę Adwokacką w pracach Komisji Sejmowych nad tym projektem.
W efekcie postulowanych przez adw. Fertak zmian, w ramach ustawy o ruchu drogowym znalazła się regulacja:
Art. 2. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, 1981, 2052, 2262, 2270 i 2289) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 117 po § 5 dodaje się § 51-§ 54 w brzmieniu:
„§ 51. Prokurator, w terminie 14 dni od dnia wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w ruchu lądowym określonego w przepisach rozdziału XXI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, którego następstwem jest śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu, lub zarzutów popełnienia z użyciem pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym przestępstwa zabójstwa lub umyślnego spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu:
1) składa wniosek o ustanowienie pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, do wytoczenia powództwa o rentę przez osoby do tego uprawnione, o których mowa w art. 444 § 2 oraz art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1509), jeżeli osoba uprawniona ze względu na wiek, stan zdrowia lub stan majątkowy nie jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich roszczeń lub dochodzenie przez nią tych roszczeń byłoby znacznie utrudnione, a nie ustanowiła będącego adwokatem lub radcą prawnym pełnomocnika z wyboru i nie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo istotnego przyczynienia się poszkodowanego lub osoby uprawnionej do zdarzenia, którego dotyczy przedstawiony zarzut;
2) może złożyć wniosek, o którym mowa w pkt 1, w przypadku gdy szczególne okoliczności odnoszące się do osoby uprawnionej, inne niż wskazane w pkt 1, uzasadniają konieczność ochrony jej interesów.
§ 52. Przepis § 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa, o którym mowa w tym przepisie, nie jest możliwe z uwagi na stan zdrowia sprawcy lub z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 5, 6, 8 lub 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 i 1023).
§ 53. We wniosku, o którym mowa w § 51, należy określić osobę, na rzecz której ma zostać ustanowiony pełnomocnik, oraz wskazać okoliczności uzasadniające ustanowienie pełnomocnika i wytoczenie powództwa na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
§ 54. Sąd uwzględnia wniosek prokuratora, o którym mowa w § 51. Pełnomocnictwo udzielone w tym trybie obejmuje umocowanie jedynie do żądania udzielenia zabezpieczenia w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania, o którym mowa w art. 7533 § 1, oraz wytoczenia powództwa, na podstawie art. 444 § 2 lub art. 446 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny na rzecz osoby uprawnionej i uczestnictwa w postępowaniach zainicjowanych żądaniem i powództwem. Ten sam pełnomocnik może być umocowany dla więcej niż jednego uprawnionego.”
Przyjęte rozwiązanie jest regulacją istotną dla osób pokrzywdzonych w wypadkach drogowych, dzięki której zapewnia się im w pierwszej kolejności profesjonalną pomoc prawną – adwokata lub radcy prawnego - a tym samym gwarantuje ochronę ich praw.
Wprowadzone z inicjatywy adw. Magdaleny Fertak rozwiązania stanowią pożądany społecznie krok w kierunku wzmocnienia możliwości korzystania przez obywateli z pomocy prawnej świadczonej przez w pełni do tego przygotowane i profesjonalne podmioty.
Zniweluje to ryzyko nawiązywania przez pokrzywdzonych w wypadkach współpracy, na nie zawsze jasnych warunkach, z podmiotami, które często wykorzystują położenie życiowe poszkodowanych, wymuszając z ich strony trudne do odwrócenia i nie zawsze korzystne deklaracje i decyzje.
27 stycznia 2022, odbyło się spotkanie online Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych, udziałem adw. Przemysława Rosatiego, prezesa NRA. Spotkanie poprowadziła adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu. W trakcie spotkania adw. Dorota Kulińska zreferowała istotne wydarzenia i działania, które miały miejsce od poprzedniego spotkania Instytutu. Przedstawiała też plany działalności na rok 2022 oraz omówiła najbliższe zadania. W trakcie dyskusji zebrani przedstawiali swoje uwagi i propozycje odnośnie działań Instytutu, które powinny być podejmowane w najbardziej palących dla środowiska sprawach. Uczestnicy spotkania rozmawiali nt. zaawansowania prac dotyczących zmiany stawek i wypłat wynagrodzenia za nieodpłatną pomoc prawną z urzędu, funkcjonowania instytucji zajmujących się nieodpłatną pomocą prawną, projektów zmian dotyczących zasad świadczenia pomocy prawnej. Poruszono też takie kwestie, jak adwokacka umowa o współpracę, przymus adwokacki w sprawach gospodarczych oraz konieczność podjęcia w roku 2022 tematu zmian w konstrukcji egzaminów wstępnych na aplikację i egzaminu końcowego, z wykorzystaniem doświadczeń 11 lat obowiązywania funkcjonującej obecnie formy.
24 stycznia 2022 adw. Dorota Kulińska, dyrektor Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej wzięła udział w wysłuchaniu społecznym, na temat rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe. NRA negatywnie ocenia proponowane zmiany. Adw. Kulińska podczas wysłuchania przekazała, że NRA przyłącza się do krytycznych ocen uzasadnienia prawnego dla wprowadzenia tych zmian, zwracając uwagę na wydźwięk społeczny tych propozycji, który w kontekście poszanowania praw i wolności obywatelskich bez wątpienia narusza prawa nauczycieli, zmierzając do podważenia autorytetu i dalszego deprecjonowania wartości tego zawodu.
21 stycznia 2022 r. w siedzibie Ministerstwa Finansów odbyło się spotkanie w sprawie ewaluacji wdrożenia IV dyrektywy AML (UE) 2015/849 z przedstawicielami Rady Europy oraz Komisji Europejskiej.
W spotkaniu z ramienia Adwokatury, działając ze wskazania Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA udział wzięli:
1. Adwokat Katarzyna Dąbrowska – Kancelaria Pietrzak Sidor & Wspólnicy
2. Adwokat Mateusz Grosicki – Kancelaria Graś i Wspólnicy
3. Adwokat Michał Hara – przedstawiciel NRA
W ramach ewaluacji omówiono następującą problematykę:
a) Ocenę ryzyka i wdrażanie polityk przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu w kancelariach adwokackich
b) Należytej staranności wobec klienta i weryfikacji kontrahentów w ramach procedur KYC oraz osób o statusie PEP (osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne) ,
c) Raportowaniu o nieprawidłowościach do GIIF i Prokuratur,
d) Funkcjonowaniu Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, weryfikacji danych przez Adwokata oraz zgłaszaniu nieprawidłowości,
e) Odpowiedzialności Adwokata za naruszenie przepisów.
W trakcie spotkania wskazano na następujące problemy:
1. Kancelarie nie są zobowiązane na gruncie ustawy oraz dyrektywy do wdrażania procedur. Z uzasadnienia ustawy, samej treści ustawy oraz dyrektywy wynika że adresatem obowiązków jest adwokat. Zwrócono uwagę na zróżnicowanie form prawnych wykonywania zawodu Adwokata. W związku z tym w ramach funkcjonowania kancelarii z osobami współpracującymi w ramach formatu B2B podpisywane są porozumienia dotyczące wspólnego przeprowadzania procedur w ramach outsourcingu co nie zwalnia jednak adwokata z obowiązku posiadania wewnętrznych procedur.
2. Wskazano, że zgodnie z zaleceniami adwokaci posiadają wdrożone polityki AML oraz przeprowadzają oceny ryzyka nie rzadziej niż raz na dwa lata.
3. Wskazano, że w relacji klient – adwokat kwestią nadrzędną jest tajemnica adwokacka, która jest prawem klienta. W praktyce ustawa, która w art. 91 zwalnia z odpowiedzialności cywilnej i dyscyplinarnej stoi w sprzeczności z zasadami określonymi w ustawie Prawo o Adwokaturze. Tajemnica adwokacka jest przez adwokatów bezwzględnie przestrzegana jako przywilej klienta w ramach świadczonej pomocy.
4. Wskazano na niedoskonałość ustawy w przedmiocie zbyt wąskiego określenia sytuacji, które zwalniają adwokata od raportowania nieprawidłowości w zasadzie ograniczając je wyłącznie do spraw sądowych i realizowania prawa do obrony.
5. Wskazano, że w praktyce sprawy objęte raportowaniem ograniczałyby się wyłącznie do sytuacji zlecenia polegającego na zarządzaniu środkami finansowymi przez klienta, albowiem pozostały katalog spraw związany jest ze świadczeniem pomocy prawnej objętym tajemnicą zawodową.
6. Wskazano, że rygorystyczne przestrzeganie przepisów ustawy oraz dyrektywy może doprowadzić do odpowiedzialności adwokata w związku z ujawnieniem tajemnicy adwokackiej.
7. Wskazano, że Adwokatura rygorystycznie podchodzi do swoich obowiązków, a adwokaci nie udzielają porad prawnych ułatwiających proceder prania brudnych pieniędzy.
8. Wskazano, że istnieją kancelarie, które w praktyce nie stykają się z problematyką spraw objętych ustawą oraz dyrektywą z uwagi na specjalizację prowadzonych spraw.
9. Wskazano, że system CRBR działa poprawnie jest systemem intuicyjnym i prostym w obsłudze. Adwokatura wspiera klientów w określeniu Beneficjentów i poprawnym wypełnieniu obowiązków uzupełnienia rejestru.
10. Wskazano, że dyrektywa oraz ustawa nakładają obowiązki gromadzenia danych, które co do zasady stoją w sprzeczności zasadami określonymi na gruncie RODO.
12 stycznie 2022 na posiedzenie Sejmu skierowany został senacki projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks Karny Wykonawczy ( druk nr 1918). Procedowany obecnie w Sejmie projekt jest efektem petycji wniesionej przez NRA, w dniu 31.07.2020, ktorej autorami są: adwokat Przemysław Rosati i adwokat Jerzy Lachowicz. Petycja, a w jej wyniku senacki projekt zmian w KKW dotyczy wprowadzenia nowego przepisu: art 217 c , który zapewni osobie tymczasowo aresztowanej pełniejszą realizację prawa do obrony i zniesienie niektórych barier o charakterze techniczno-organizacyjnym w zakresie możliwości porozumiewania się z obrońcą za pośrednictwem aparatu telefonicznego.
10 stycznia 2022 Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji na 145. posiedzeniu rozpatrzyła petycję Naczlenej Rady Adwokackiej (P10-47/21), dotyczącą zmiany ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Postępowania karnego, poprzez dodanie w art. 245 nowego paragrafu 4 i 5, w celu zapewnienia zatrzymanemu prawa do skorzystania z pomocy prawnej z urzędu w przypadku wykonywania czynności procesowych lub dowodowych na etapie zatrzymania.
Senatorowie wysłuchali informacji o postulatach i ich uzasadneiniu. Komisja zapoznała się z informacją udzieloną przez przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości. Komisja zdecydowała o kontynuowaniu prac nad petycją i zwróceniu się do eksperta w zakresie procedury karnej o sporządzenie opinii w przedmiotowej sprawie.
2021 r.
21 grudnia br., Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych Naczelnej Rady Adwokackiej przesłał do Ministerstwa Sprawidliwosci opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy i niektórych innych ustaw (UD261). opinię sporządziła adw. Emilia Naumann.
7 grudnia b.r. za pośrednictwem platformy Zoom odbyło się spotkanie Zespołu ochrony zawodu adwokata na rynku usług prawnych.
W spotkaniu uczestniczyli Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adwokat Przemysław Rosati, adwokat Jędrzej Sokół, adwokat Agata Koschel-Sturzbecher i adwokat Dorota Kulińska.
Omówiono przygotowany jeszcze w poprzedniej kadencji NRA przez obecnego Prezesa NRA projekt ustawy, mającej na celu wprowadzenie regulacji dotyczących możliwości udzielania pomocy prawnej wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników. Uzgodniono konieczność wprowadzenia pewnych zmian do projektu i opracowano strategię działań zmierzających do jego promowania i wprowadzenia na ścieżkę legislacyjną.
Zaplanowano kolejne działania poszczególnych członków Zespołu, ustalając, że następne spotkanie, w celu omówienia realizacji prac i podejmowanych działań, odbędzie się w połowie stycznia 2022 roku.
7 grudnia 2021 r. na łamach Dziennika Gazety Prawnej ukazał się artykuł autorstwa adw. Agaty Koschel-Sturzbecher, członkini kilku dziaających w ramach Instytutu Legislacji i Prac Parlamentarnych NRA zespołów: ds. opiniowania i sporządzania projektów legislacyjnych w zakresie prawa cywilnego i postępowania cywilnego, ds. ochrony zawodu adwokata na rynku usług prawnych oraz s. konsultacji projektowanych zmian legislacyjnych w zakresie ich zgodności ze standardami ochrony praw obywatelskich i zgodności z regulacjami prawa Unii Europejskiej. Link do artukułu pt. Nadmierny formalizm nie jest remedium na problemy postępowań rozwodowych (przejdź do linku z artykułem)
1 grudnia 2021 r. w budynku Senatu odbyło się zorganizowane przez posłów Koalicji Obywatelskiej spotkanie z przedstawicielami środowisk prawniczych, mające na celu zebranie uwag i opinii w sprawie objętego porządkiem obrad na posiedzeniu Sejmu w dniu 2 grudnia 2021 r. prezydenckiego projektu ustawy o sądach pokoju (druk sejmowy 1260) i projektów ustaw regulujących ten sam zakres, pochodzących od innych wnioskodawców.
Naczelną Radę Adwokacką i Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych reprezentowały: adwokat Dorota Kulińska (ILiPP) i dr hab. prof. ALK Joanna Kielin-Maziarz, która w imieniu NRA przedstawiła opinię dotyczącą rozwiązań zaproponowanych w prezydenckim projekcie tej ustawy.
Na posiedzeniu Sejmu w dniu 2 grudnia 2021 r. Sejm skierował ten projekt do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
Dalsza droga legislacyjna zatem, pomimo jednoznacznie negatywnych ocen w środowiskach prawniczych, została projektowi nadana.
20 listopada 2021 r. odbyła się zorganizowana przez Instytut Legislacji i Prac Parlamentarnych konferencja „Wymiar Sprawiedliwości w Polsce – Perspektywa Przyszłości”, z której materiały zamieszczono w zakładce konferencji (przejdź do zakładki). W konferencji uczestniczyło ok 30 osób stacjonarnie oraz ok. 220 osób zalogowanych za pośrednictwem platformy Zoom, odnotowano też ponad 950 odsłon relacji z konferencji transmitowanej przez kanał YouTube w ciągu pierwszego tygodnia od wydarzenia.
18 listopada 2021 r. adwokat Piotr Zemła reprezentował NRA w Senacie na posiedzeniu połączonych: Komisji Ustawodawczej i Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, którego przedmiotem było m.in. pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy (druk senacki nr 523). Inicjatywa ustawodawcza Senatu wywołana została petycją NRA, a Pan Mecenas Piotr Zemła uczestniczył w tym posiedzeniu jako autor opinii złożonej przez NRA do procedowanego projektu.
17 i 19 listopada 2021 r. adwokat Magdalena Fertak uczestniczyła w posiedzeniu senackich komisji: Komisji Infrastruktury oraz Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, których przedmiotem było rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 555). Pani Mecenas Magdalena Fertak reprezentowała NRA w pracach nad tą ustawą już na poziomie Sejmu, zgłaszała istotne poprawki legislacyjne, które spotkały się z zainteresowanie i zostały rekomendowane do uwzględnienia w części na poziomie Sejmu, a obecnie w Senacie.